گونه ای اوکالیپتوس با نام علمی Eucalyptus porosa در اواسط اسفند ماه 1382 از شهرستان دزفول (باغ فدک) جمع آوری شد و از برگ خشک آن به روش تقطیر با آب در دستگاه مدل کلونجر و به مدت 20 دقیقه اسانس گیری بعمل آمد. بازده اسانس براساس وزن برگ خشک معادل 0.57% (وزن اسانس در 100 گرم برگ خشک) محاسبه گردید.به منظور شناسایی کمی وکیفی ترکیبهای اسانس، نمونه اسانس حاصل به دستگاه کروماتوگراف گازی (GC) تزریق و تعداد 21 ترکیب در آن شناسایی شد. در میان ترکیبهای شناسایی شده، سه ترکیب 1، 8- سینئول (58.6%)، آلفا- پینن (12.8%) و نوپینون (11.3%) بالاترین درصد را به خود اختصاص می دهند.

مقدمه: گونه گیاهی (Chaerophyllum macropodum) متعلق به خانواده چتریان، دارای 110 گونه میباشد که هشت گونه از آن در ایران پراکندگی داشته و دو گونه آن نیز بومی ایران است. گیاهان خانواده چتریان غنی از ترکیبات متابولیکی ثانویه مانند فلاونوئیدها، کمارین ها، ترپن ها، روغن های اسانسی و ترکیبات استیلنی میباشند که دارای خواص دارویی هستند.هدف: بررسی و شناسایی ترکیبات متشکله موجود در اسانس حاصل از اندام های هوایی گونه گیاهی Chaerophyllum macropodum و تعیین درصد مقدار اسانس آن.روش بررسی: روغن اسانسی حاصل از اندام های هوایی گیاه Chaerophyllum macropodum با استفاده از روش تقطیر با آب جدا شده و ترکیبات موجود دراسانس با دستگاه های GC و GC/MS مورد بررسی و شناسایی قرار گرفته است.نتایج: بازده اسانس 0.3 درصد (W/W) و 23 ترکیب شناسایی شده، 97 درصد روغن اسانسی را تشکیل می دهند که ترکیبات عمده، b - کاریوفیلن (21 درصد)، هگزیل اکتانوات (6/12 درصد) و اکتیل استات (7/11 درصد) می باشند.نتیجه گیری: اسانس حاصل از گونه گیاهی Chaerophyllum macropodum غنی از ترکیبات بتا- کاریوفیلن، هگزیل اکتانوات و اکتیل استات می باشد. همچنین ترکیبات سسکویی ترپنی واکسیژن دار بر سایر ترکیبها غلبه نشان می دهد. اصل مقاله به صورت متن کامل انگلیسی، در بخش انگلیسی قابل رویت است.

آفلاتوکسین B1 تولید شده توسط قارچ A. parasiticus به شدت سمی و سرطان زا است. به منظور کنترل یا ممانعت از تولید آفلاتوکسین و هم چنین بررسی اثر ضد قارچی برخی از اسانسهای گیاهی ایران بر روی رشد قارچ و تولید آفلاتوکسین مطالعه حاضر طراحی و تاثیر اسانسهای نعنا و اکالیپتوس بررسی شد. پس از استخراج اسانسها نسبت به شناسایی ترکیبات روغن های فرار با روش های گاز کروماتوگرافی (GC) و گاز کروماتوگراف کوپل با طیف سنج جرمی (GC/MS) اقدام و تاثیر اسانسها بر Aspergillus parasiticus NRRL2999 در محیط کشت با توجه به نمای حساسیتی آن به روغن های اسانسی به روش دیسک دیفیوژن و حداقل غلظتهای مهار کنندگی (MIC) و کشندگی (MFC) با استفاده از روش رقت لوله ای تعیین گردید. تولید کمی و کیفی آفلاتوکسین توسط قارچ در مواجهه با روغن های اسانسی بررسی گردید. نتایج حاکی از قدرت ضد قارچی اسانسها بود. هر دو اسانس در غلظت 500 ppm موفق به کشتن اسپور قارچ شدند و در غلظت های کمتر مهار کنندگی قارچ و کاهش یا توقف تولید آفلاتوکسین داشتند. آنالیز ترکیبات اسانسها نشان داد که (%10.3) Isomenthone ،(%14.5) Transcarveol ،(%19.3) Piperitenone oxide و(%19.7) a-Terpinene بیشترین ترکیبات اسانس نعنا(%7) g-terpinene ، (%7.4) Myrcenol،(%9.6) a-pinene و Cineole-1,8 (%64) بیشترین ترکیبات اسانس اکالیپتوس را تشکیل می دهند. نتایج نشان دهنده امکان استفاده از منابع طبیعی در کنترل رشد قارچ و پیشگیری از تولید آفلاتوکسین می باشد.

استخراج روغن اسانسی اندام هوایی گیاه Artemisia tournefortiana به روش تقطیر با بخار آب انجام شده، با روش ترکیبی کروماتوگرافی گازی و طیف سنجی جرمی (GC/MS) شناسایی شده است. 29 ترکیب از اسانس این گیاه به دست آمده که نمایش دهنده %97.3 از کل ترکیب های موجود در روغن اسانسی است. مهم ترین آن ها ترانس-توجون (%47.0)، سابینن (%16.5) و بتا-پینن (%8.3) است. روغن اسانسی مذکور غنی از منو ترپن ها است.

0

سرشاخه های گلدار آویشن کرمانی Thymus carmanicus JALAS. Spec. nov از ارتفاع 2250 متر کوهستان چهارباغ (استان گلستان)، در اواسط تیرماه 1380 جمع آوری گردید و به روش تقطیر با بخار آب اسانس گیری و بازده اسانس 0.82 بدست آمد. روغن اسانس توسط دستگاه کروماتوگراف گازی (GC) و دستگاه کروماتوگراف گازی متصل به طیف سنج جرمی (GC/MS) مورد تجزیه و شناسایی قرار گرفت. از میان ترکیبهای شناسایی شده، پولگون (25.37 درصد)، 1و 8- سینئول (9.47 درصد)، کارواکرول (8.94 درصد)،ترانس- پارا- منت، 2- ان- 1- ال (8.49 درصد)، وربنون (8.04 درصد)، بورنئول (6.37 درصد)، پارا- سیمن (6.13 درصد)، منتول (5.76 درصد)، پیپریتون (5.43) و تیمول (3 درصد) بیشترین مقدار از حجم اسانس را به خود اختصاص داده اند.